درخت در آن نشانده شود . حكايت مىكنند كه پادشاه به هنگام غرس هر درخت يك سكهء طلا به ارزش هشت فرانك ، و يك سكّهء سيمين به بهاى هيجده سو كه به نام او سكه زده شده بود پاى هر درخت در خاك مىكرده است . غالب اعيان و اشراف دولت به منظور آباد و زيبا كردن خيابان به شرحى كه گذشت در هر دو طرف بناهاى بديع و باشكوه برآوردند . اللهوردى خان ، سپهسالار ارتش ايران فاتح بلند نام كه دوست و مورد توجه خاص شاه بود بدين نيّت پل عظيمى كه شاهكار هنر معمارى و بسى باشكوه و زيباست بر روى زاينده رود بنا كرد . در تصوير مقابل زير و روى پل نموده شده ، اين پل عالى وسيلهء دو شيب ملايم كه هر يك هشتاد پا درازا دارد در هر دو طرف به خيابان متصل مىشود . طول پل سيصد و شصت قدم و پهنايش سيزده قدم است . سطح آن از سنگهاى تراشيده فرش شده ، اما ديوارهاى دو طرف كه به جاى جان پناه مىباشد ، از آجر است . اين پل داراى چهار برج مدور برآمده از سنگ تراشيده مىباشد كه ارتفاعشان برابر بلندى ديوارهاست ، و به منظور استحكام بخشيدن بيشتر به ديوارها ساخته شده است . ضخامت ديوارها شش پا ، بلنديشان چهارده پانزده پا ، و در تمام طول داراى غرفه‌هايى مىباشد ، و در بالا به نوعى طارمى آجرى مشبك است كه ارتفاعش به سه پا مىرسد . اين طارمى مشبك آجرى چنان تعبيه شده كه بالاى ديوارهاى پل را چونان مهتابى يا دالانى درآورده و مىتوان از راه برجها به بالاى آن رفت . در تمام طول ديوار به فاصله هر نه قدم ، و به ارتفاع ديوار غرفه‌هايى تعبيه شده كه از آنها مىتوان جريان آب رودخانه را مشاهده ، و نفس را تازه كرد . هر طرف پل چهل غرفه دارد . بيست تا كوچك و بيست تا بزرگ است ، و ميان پل دو اتاق كوچك رو به رودخانه ساخته شده كه با پايين رفتن از چهار پلّه مىتوان وارد آنها شد . و هنگامى كه سطح آب رودخانه بالاست با دست مىتوان از آن آب برگرفت . به اين دو اتاق نام بدى داده‌اند كه درخور كسانى است كه وارد آن مىشوند زيرا سراسر ديوارهاى هر دو اتاق از نقشها و تصاوير منافى عفت سياه شده است . شاه عباس دوم از داخل شدن به اين اتاقها چنان شرمنده گشت كه ورود به آنها را بر همگان منع كرد . آنچه را تا كنون آورده‌ام شرح قسمتهاى بالاى اين پل عظيم و شگفت‌آفرين است كه سى و چهار چشمه دارد و از سنگهاى سياه و زيبا ساخته شده كه سختى و صلابتش از سنگ مرمر بيشتر و شفافيش كمتر است . چشمه‌ها يا دهانه‌هاى پل از همين جنس سنگ بنا گرديده . پايه‌هاى پل در هر دو طرف به اندازهء ده پا جلو رفته ، و